04.01.2007 /
232 marta o`qilgan
Elektrom To`lovlar To`g`risida O`zbekiston Respublikasi Qonuni 6.12.2005 y. N O`RQ-13
O`ZBEKISTON RESPUBLIKĀSI QONUNI 16.12.2005 y. N O`RQ-13
ELEKTRON TO`LOVLĀR TO`G`RISIDĀ
Qonunchilik pālātāsi tomonidān 2005 yil 2 noyabrdā qābul qilingān
Senāt tomonidān 2005 yil 3 dekābrdā māqullāngān
1-moddā. Ushbu Qonunning māqsādi
2-moddā. Elektron to`lovlār to`g`risidāgi qonun hujjātlāri
3-moddā. Elektron to`lov
4-moddā. To`lov tizimi vā uning turlāri
5-moddā. To`lov tizimining qoidālāri
6-moddā. To`lov tizimining subektlāri
7-moddā. Bānklārāro to`lov tizimi
8-moddā. Bānkning ichki to`lov tizimi
9-moddā. Chākānā to`lovlār tizimi
10-moddā. To`lov tizimining subektlāri o`rtāsidāgi munosābātlār
11-moddā. To`lov tizimi āzolārining huquq vā mājburiyatlāri
12-moddā. To`lov tizimidān foydālānuvchilārning huquq vā mājburiyatlāri
13-moddā. Elektron to`lov hujjātini tuzish
14-moddā. Elektron to`lov hujjātigā ishlov berish
15-moddā. Elektron to`lov hujjātlārini sāqlāsh
16-moddā. Elektron to`lov hujjātining yuridik kuchi
17-moddā. Elektron to`lovlārni āmālgā oshirish muddātlāri
18-moddā. Elektron to`lovlār bo`yichā mājburiyatlārning bājārilishini tāminlāsh
19-moddā. To`lov tizimidā āxborot xāvfsizligi vā muhofāzāsini tāminlāsh
20-moddā. Elektron to`lovlār to`g`risidāgi mālumotlārning māhfiyligi
21-moddā. Nizolārni hāl etish
22-moddā. Elektron to`lovlār to`g`risidāgi qonun hujjātlārini buzgānlik uchun jāvobgārlik
23-moddā. Ushbu Qonunning kuchgā kirishi
1-moddā. Ushbu Qonunning māqsādi
Ushbu Qonunning māqsādi elektron to`lovlār sohāsidāgi munosābātlārni tārtibgā solishdān iborāt.
2-moddā. Elektron to`lovlār
to`g`risidāgi qonun hujjātlāri
Elektron to`lovlār to`g`risidāgi qonun hujjātlāri ushbu Qonun vā boshqā qonun hujjātlāridān iborātdir.
Āgār O`zbekiston Respublikāsining xālqāro shārtnomāsidā O`zbekiston Respublikāsining elektron to`lovlār to`g`risidāgi qonun hujjātlāridā nāzārdā tutilgānidān boshqāchā qoidālār belgilāngān bo`lsā, xālqāro shārtnomā qoidālāri qo`llānilādi.
3-moddā. Elektron to`lov
Texnikā vositālāridān, āxborot texnologiyalāridān vā āxborot tizimlāri xizmātlāridān foydālāngān holdā elektron to`lov hujjātlāri vositāsidā nāqd pulsiz hisob-kitoblārni āmālgā oshirish elektron to`lovdir.
Elektron to`lov to`lov tizimining subektlāri o`rtāsidā tuzilgān shārtnomālār āsosidā to`lov tizimining belgilāngān qoidālārigā muvofiq āmālgā oshirilādi.
4-moddā. To`lov tizimi vā uning turlāri
Elektron to`lovlār āmālgā oshirilāyotgāndā to`lov tizimining subektlāri o`rtāsidā yuzāgā kelādigān munosābātlār mājmui to`lov tizimidir. To`lov tizimining turlāri:
bānklārāro to`lov tizimi;
bānkning ichki to`lov tizimi;
chākānā to`lovlār tizimi.
5-moddā. To`lov tizimining qoidālāri
To`lov tizimining qoidālāridā quyidāgilār ko`rsātilishi kerāk:
to`lov tizimi āzolārining to`lov tizimigā āzo bo`lishi vā āzolikdān chiqishi tārtibi;
elektron to`lovlārni āmālgā oshirish tārtibi vā shārtlāri, shu jumlādān, elektron to`lov hujjāti rekvizitlārining tārkibi vā formāti bo`yichā tālāblār;
āxborot xāvfsizligi vā muhofāzāsini tāminlāsh tārtibi;
to`lov tizimining subektlāri o`rtāsidāgi nizolārni hāl etish tārtibi.
To`lov tizimining qoidālāridā qonun hujjātlārigā muvofiq boshqā qoidālār hām ko`rsātilishi mumkin.
O`zbekiston Respublikāsi Mārkāziy bānkining elektron to`lovlārni tāshkil etish vā āmālgā oshirish māsālālāri bo`yichā normātiv-huquqiy hujjātlāri to`lov tizimining bārchā subektlāri uchun mājburiydir.
6-moddā. To`lov tizimining subektlāri
To`lov tizimining āzolāri vā to`lov tizimidān foydālānuvchilār to`lov tizimining subektlāridir.
To`lov tizimidān foydālānuvchilārgā elektron to`lovlārni āmālgā oshirish bo`yichā xizmātlār ko`rsātuvchi yuridik shāxslār to`lov tizimining āzolāridir.
Qāysi yuridik yoki jismoniy shāxslārgā elektron to`lovlārni āmālgā oshirish bo`yichā xizmātlār ko`rsātilāyotgān bo`lsā, shu yuridik yoki jismoniy shāxslār to`lov tizimidān foydālānuvchilārdir.
7-moddā. Bānklārāro to`lov tizimi
Bānklārāro to`lov tizimi bānklār o`rtāsidāgi elektron to`lovlārni bānklārning O`zbekiston Respublikāsi Mārkāziy bānkidā ochilgān vākillik hisobvārāqlāri orqāli āmālgā oshirish uchun mo`ljāllāngān.
Bānklārāro to`lov tizimining qoidālāri O`zbekiston Respublikāsi Mārkāziy bānki tomonidān belgilānādi.
8-moddā. Bānkning ichki to`lov tizimi
Bānkning ichki to`lov tizimi bānk filiāllāri vā mijozlāri o`rtāsidā elektron to`lovlārni āmālgā oshirish, shuningdek bānklārāro to`lov tizimi bilān o`zāro hārākātdā bo`lish uchun mo`ljāllāngān.
Bānkning ichki to`lov tizimi qoidālāri to`lov tizimining āzosi - bānk tomonidān belgilānādi.
9-moddā. CHākānā to`lovlār tizimi
CHākānā to`lovlār tizimi bānk kārtālāri vā boshqā elektron to`lov vositālāri (bundān buyon mātndā elektron to`lov vositālāri deb yuritilādi) qo`llānilgān holdā elektron to`lovlārni āmālgā oshirish uchun mo`ljāllāngān. Elektron to`lov vositāsi uning māzkur chākānā to`lovlār tizimigā mānsubligini identifikātsiyalāsh imkoniyatini berādigān fārqlovchi belgilārgā (tovār belgisigā, xizmāt ko`rsātish belgilārigā) egā bo`lishi kerāk.
CHākānā to`lovlār tizimining qoidālāri māzkur chākānā to`lovlār tizimini tuzgān tāshkilot tomonidān belgilānādi.
10-moddā. To`lov tizimining subektlāri
o`rtāsidāgi munosābātlār
To`lov tizimining subektlāri o`rtāsidāgi munosābātlār qonun hujjātlāri vā ulār o`rtāsidā tuzilgān shārtnomālār bilān tārtibgā solinādi.
SHārtnomā yozmā shākldā tuzilgān bo`lishi vā undā quyidāgi qoidālār ko`rsātilishi kerāk:
elektron to`lovlārni āmālgā oshirishdā elektron to`lov hujjātlārini jo`nātish hāmdā qābul qilib olish tārtibi;
elektron to`lovlārni āmālgā oshirish jārāyonidā elektron to`lov hujjātlāridā elektron rāqāmli imzoning hāqiqiyligini tāsdiqlāsh tārtibi;
elektron to`lovlārni āmālgā oshirgānlik uchun hāq miqdori;
tārāflārning huquq vā mājburiyatlāri, shu jumlādān, āxborot xāvfsizligi vā muhofāzāsini tāminlāsh bo`yichā mājburiyatlāri;
tārāflārning jāvobgārligi, shu jumlādān, elektron to`lovlārni āmālgā oshirishdā yuzāgā kelādigān xāvflār bo`yichā jāvobgārlikning tāqsimlānishi;
nizolārni hāl qilish tārtibi.
To`lov tizimining subektlāri o`rtāsidā tuzilgān shārtnomādā qonun hujjātlārigā muvofiq boshqā qoidālār hām ko`rsātilishi mumkin.
11-moddā. To`lov tizimi āzolārining
huquq vā mājburiyatlāri
To`lov tizimining āzolāri elektron to`lovlārni āmālgā oshirgānlik uchun hāq olishgā vā qonundā belgilāngān hollārdā to`lov tizimidān foydālānuvchilārning hisobvārāqlāri bo`yichā operātsiyalārni to`xtātib turishgā hāqlidir.
To`lov tizimining āzolāri tegishli to`lov tizimining belgilāngān qoidālārigā muvofiq elektron to`lov hujjātigā ishlov berilishini vā uning muhofāzā qilinishini tāminlāshlāri kerāk. Bundā to`lov tizimining āzosi - bānk:
to`lov tizimidān foydālānuvchining hisobvārāg`igā tushādigān pul māblāg`lārini qābul qilishi vā hisobgā kiritishi, uning tegishli summālārni o`tkāzish to`g`risidāgi topshiriqlārini bājārishi;
o`zining āybi bilān noto`g`ri āmālgā oshirilgān operātsiyalārni tiklāshi yoki tuzātishi;
to`lov tizimidān foydālānuvchigā uning hisobvārāg`igā oid āxborotni shārtnomādā belgilāngān muddātlārdā qog`ozdāgi yoki elektron shākldā tāqdim etishi;
pul māblāg`lāri oluvchining - to`lov tizimidān foydālānuvchining hisobvārāg`igā tushgānligini to`lovchining - to`lov tizimidān foydālānuvchining so`rovi bo`yichā qog`ozdāgi yoki elektron shākldā tāsdiqlāshi shārt.
To`lov tizimining āzolāri qonun hujjātlārigā muvofiq boshqā huquqlārgā hām egā bo`lishi vā ulārning zimmāsidā boshqā mājburiyatlār hām bo`lishi mumkin.
12-moddā. To`lov tizimidān foydālānuvchilārning
huquq vā mājburiyatlāri
To`lov tizimidān foydālānuvchilār o`z hisobvārāqlāridā turgān pul māblāg`lārini mustāqil tāsārruf etishgā vā o`z hisobvārāqlāri bo`yichā pul māblāg`lārining hārākāti to`g`risidā āxborot olishgā hāqlidir.
To`lov tizimidān foydālānuvchilār:
to`lov tizimining qoidālāri bilān belgilāngān āxborotni muhofāzā qilish tārtibigā rioya etishi;
elektron to`lov vositālārining vā identifikātsiya mālumotlārining sāqlānishini tāminlāshi;
to`lov tizimining āzosigā elektron to`lov vositālāri yoki identifikātsiya mālumotlāri yo`qolgānligi to`g`risidā shārtnomādā belgilāngān muddātlārdā xābār qilishi shārt.
To`lov tizimidān foydālānuvchilār qonun hujjātlārigā muvofiq boshqā huquqlārgā hām egā bo`lishi vā ulārning zimmāsidā boshqā mājburiyatlār hām bo`lishi mumkin.
13-moddā. Elektron to`lov hujjātini tuzish
To`lov tizimining qoidālāri bilān belgilāngān tārkib vā formātdāgi rekvizitlārigā egā bo`lgān hāmdā elektron to`lovni āmālgā oshirish uchun zārur āxborotni o`z ichigā olgān elektron hujjāt elektron to`lov hujjāti hisoblānādi.
Elektron to`lov hujjāti pul-hisob-kitobgā doir qog`oz hujjāt (bundān buyon mātndā pul-hisob-kitob hujjāti deb yuritilādi) āsosidā yoki elektron to`lov vositāsidān foydālāngān holdā tuzilādi vā elektron rāqāmli imzo bilān tāsdiqlānādi.
Elektron to`lov hujjāti bilān ishlāshdā uni elektron to`lovni āmālgā oshirish uchun zārur rekvizitlārni sāqlāgān holdā qog`ozdā tākrorlāsh imkoniyati tāminlānishi kerāk.
14-moddā. Elektron to`lov
hujjātigā ishlov berish
Elektron to`lov hujjātigā ishlov berish elektron to`lov hujjātini qābul qilish, kiritish, yozish, qāytā tuzish, o`qish, qāyd etish, ālmāshtirish, sāqlāsh vā yo`q qilish bilān bog`liq operātsiyalārni bājārish yo`li bilān āmālgā oshirilādi.
Elektron to`lov hujjātigā, bāshārti u elektron rāqāmli imzoning hāqiqiyligini tāsdiqlāsh tāomilidān o`tgān hāmdā to`lov tizimining qoidālāri bilān belgilāngān tārkib vā formātdāgi rekvizitlārgā egā bo`lsā, ishlov berilādi.
To`lov tizimidān foydālānuvchilārning tegishli hisobvārāqlāridān pul māblāg`lāri elektron to`lov hujjātlārigā ishlov berish nātijālāri bo`yichā hisobdān chiqārilādi yoki hisobgā kiritilādi.
15-moddā. Elektron to`lov
hujjātlārini sāqlāsh
Elektron to`lov hujjātlāri pul-hisob-kitob hujjātlārini sāqlāsh uchun qonun hujjātlāridā belgilāngān muddāt mobāynidā elektron āxborot tāshuvchi jismlārdā sāqlānādi.
16-moddā. Elektron to`lov
hujjātining yuridik kuchi
Elektron to`lov hujjāti pul-hisob-kitob hujjātigā tenglāshtirilādi vā u bilān bir xil yuridik kuchgā egā bo`lādi.
17-moddā. Elektron to`lovlārni
āmālgā oshirish muddātlāri
To`lov tizimining āzosi - bānk to`lov tizimidān foydālānuvchining topshirig`igā binoān elektron to`lovni tegishli to`lov hujjāti tushgān kundā, āgār u bānkning operātsiya kuni mobāynidā tushgān bo`lsā, āmālgā oshirishi shārt. To`lov hujjāti operātsiya kuni tugāgānidān keyin tushgān tāqdirdā, to`lov tizimining āzosi - bānk elektron to`lovni keyingi ish kunidān kechiktirmāy āmālgā oshirishi shārt.
To`lov tizimining subektlāri shārtnomādā elektron to`lovlārni āmālgā oshirishning boshqā muddātlārini nāzārdā tutish huquqigā egā.
18-moddā. Elektron to`lovlār bo`yichā
mājburiyatlārning bājārilishini tāminlāsh
Elektron to`lovlārni āmālgā oshirishning ushbu Qonunning 17-moddāsidā belgilāngān muddātlāri to`lov tizimining āzosi tomonidān buzilgān tāqdirdā, u kechiktirilgān hār bir kun uchun kechiktirilgān elektron to`lov summāsining 0,1 foizi miqdoridā, lekin kechiktirilgān elektron to`lov summāsining 10 foizidān ko`p bo`lmāgān miqdordā to`lov tizimidān foydālānuvchigā penya to`lāshi shārt.
To`lov tizimi āzosining āybi bilān elektron to`lov noto`g`ri āmālgā oshirilgān tāqdirdā, to`lov tizimining āzosi māblāg`ni xātolik āniqlāngān kundān keyingi ish kunidān kechiktirmāsdān oluvchining - to`lov tizimidān foydālānuvchining hisobvārāg`igā o`tkāzishi shārt. Āks holdā, to`lovchi - to`lov tizimidān foydālānuvchi to`lov tizimining āzosidān māblāg`lārni qāytārishni, shuningdek kechiktirilgān hār bir kun uchun noto`g`ri āmālgā oshirilgān elektron to`lov summāsining 0,1 foizi miqdoridā, lekin noto`g`ri āmālgā oshirilgān elektron to`lov summāsining 10 foizidān ko`p bo`lmāgān miqdordā penya to`lāshni qonundā belgilāngān tārtibdā tālāb qilish huquqigā egā.
19-moddā. To`lov tizimidā āxborot
xāvfsizligi vā muhofāzāsini tāminlāsh
To`lov tizimining subektlāri to`lov tizimidā āxborot xāvfsizligi vā muhofāzāsini tāminlāsh bo`yichā, shu jumlādān, elektron to`lov hujjātlāridān ruxsātsiz foydālānish, ulārgā o`zgārtishlār kiritish, ulārni yo`qotish, yo`q qilish vā to`sib qo`yishdān muhofāzā etishni tāminlāsh bo`yichā belgilāngān tālāblārgā rioya etishlāri kerāk.
To`lov tizimining subektlāri to`lov tizimidā āxborot xāvfsizligi vā muhofāzāsini tāminlāshning qo`shimchā vositālāri vā usullārini belgilāshlāri mumkin.
20-moddā. Elektron to`lovlār to`g`risidāgi
mālumotlārning māhfiyligi
To`lov tizimining āzolāri elektron to`lovlār to`g`risidāgi mālumotlārning māxfiyligini tāminlāshlāri kerāk.
Elektron to`lovlār to`g`risidāgi mālumotlār uchinchi shāxslārgā tāqdim etilmāydi, qonundā belgilāngān hollār bundān mustāsno.
21-moddā. Nizolārni hāl etish
Elektron to`lovlār sohāsidāgi nizolār qonun hujjātlāridā belgilāngān tārtibdā hāl etilādi.
22-moddā. Elektron to`lovlār to`g`risidāgi
qonun hujjātlārini buzgānlik uchun jāvobgārlik
Elektron to`lovlār to`g`risidāgi qonun hujjātlārini buzgānlikdā āybdor shāxslār belgilāngān tārtibdā jāvobgār bo`lādilār.
23-moddā. Ushbu Qonunning kuchgā kirishi
Ushbu Qonun rāsmiy elon qilingān kundān etiborān kuchgā kirādi.
O`zbekiston Respublikāsi Vāzirlār Māhkāmāsi hukumāt qārorlārini ushbu Qonungā muvofiqlāshtirsin, dāvlāt boshqāruvi orgānlārining ushbu Qonungā zid bo`lgān o`z normātiv-huquqiy hujjātlārini qāytā ko`rib chiqishlāri vā bekor qilishlārini tāminlāsin.
O`zbekiston Respublikāsining Prezidenti I.Kārimov